و خدا زن را آفرید

مقوله ها و ننه قمر گل جان...

toranjterme — Mon, 14 May 2012 21:50:00 GMT

یادم است چند ماه پیش یکی از دوستان در گفتگوهای حاشیه ای به من به طور غیر مستقیم رساند که چند عدد فلانی گفته اند: در مورد صحرا کریمی اصلا هیچگونه اطلاعاتی در ویکیپدیا وجود ندارد. بنابر این او عددی نیست. در ابتدا کمی به مقام شامخ غرورم بر خورد. گفتم ای بابا نکند این چند نفر عدد راست میگویند که من عددی نیستم، چون در ویکیپدیا اثری از اثراتم نیست. بعد نشستم کمی خودم را دلداری دادم که حداقل این عزت نفس را داشته ام که نرفته ام و شخصا کیلو کیلو اطلاعات کیلویی تر از خودم را آنجا نگذاشته ام تا به عالمیان و آدمیان و اعداد ثابت کنم که من هم عددی هستم. این خود دلداریها منفعتش در این بود که دیگر به عدد بودن در بین اعداد بی مفهوم فکر نکنم.

حالا مثلا در ویکیپدیا آمده است که: " ننه قمرگل جان چای سبز را با ودکا نوشید و تمام روز در کوهستان با رمه هایش رقصید. بنابراین اعلام میشود ایشان یک زن قهرمان و تابو شکن و عصیانگر افغان است." - بماند که ننه قمرگل جان روحش هم خبر ندارد که این سوی کوهها در دنیایی کاملا مجازی عجب مقام قهرمانی شامخی برایش دست و پا کرده اند.    و اگر هم بداند شاید در نهان از خود پرسیده باشد که در این پیری از کجا چنین نیرویی یافته که تمام روز بیشتر از دوازده ساعت را یک نفس رقصیده است؟!

در حالی که اصل قضیه اصلا بر این قرار بوده که: ننه قمر گل جان در دهی در دل کوهی در جایی در اففانستان زندگی آرامی را سپری میکرده. از قضای روز گار چند شبی خواب جن و پری را میدیده و روزها هم احساس میکرده که جن در شمایل بزی چموش برایش خط و نشان میکشده : " اگر در فکر کشتن من باشی، هفت پشت ات عذاب خواهد کشید و عروس هایت فرزندان مرده به دنیا خواهند آورد."

ننه قمر گل جان نا امید از دنیا و آخرت پیش فال بین ده میرود. فال بین پیرمردی روزگار دیده و چشیده، بعد از کلی رمل اندازی و پوف و چوف کردن، بلاخره به چاره درد ننه قمر گل جان پی میبرد: " ننه قمر گل جان باید چای سبز اصل افغانستان را دم کرده و با ادرار ( با عرض معذرت) آن بز چموش یک جا کرده که از آن محلول و معجونی ( آخر ادرار بز بدون پشگل نمیشود) درست میشود معجزه گون و باید قطره ای خودش نوش فرماید و تا آخرین قطره های دیگر را به خورد بز چموش دهد تا هم خودش و هم هفت پشت اش از آسیب جن و پری در امان بماند."

ننه قمر گل جان با هزار خواری این محلول و معجون معجزه گون را درست کرده و و یک قطره از آن را با اشتها نوشیده ( فال بین جماعت همه مایعات دنیا را، چه حیوانی و چه انسانی، به آب زمزم تغییر میدهند) و بعد ننه قمرگل جان تمام روز از پشت پشت بز چموش کوهها را دویده و پیموده و در این دویدن و پیمودن دامن چین دار پیراهنش که حتما پنج متر مخمل ناب صرف آن شده بود، چین چین می رقصیده. در این تکاپو مترها و شاید کیلومترها بالاتر، در آسمان آبی خداوندگار، فرشتگان آمریکایی که نامشان هواپیماهای بی سرنشین شاید باشد و یا که همان ماهواره ها و یا چیزی از این قبیل مقوله ها، در تکاپوی یافتن برادران طالب و خدا دوست بوده اند. در این جستجو مهندس و متخصص ماهواره ای و یا از همان مقوله چیزها، در کدام نیوجرزیی یا نیو ارلانی، متوجه و متمرکز از ابتدا تا انتهای این پرسه جن کشی ننه قمر گل جان را دنبال میکرده است و از شوق کشفی بزرگ در یک چشم بهم زدن این پیام را به ویکیپدیا فرستاده است: "ننه قمرگل جان چای سبز را با ودکا نوشید و تمام روز در کوهستان با رمه هایش رقصید. بنابراین اعلام میشود ایشان یک زن قهرمان و تا بو شکن و عصیانگر افغان است."

پ. ن : ( بین خودمان بماند که آن مهندس آن همه مقولاتی، از کجا فهمید آن پیر زن در دل کوهها ننه قمر گل جان است؟؟؟ )

در آستانه بیست و نه سالگی...

toranjterme — Wed, 09 May 2012 03:23:16 GMT

بیشتر از سه روز است این جمله نیمه تمام " در آستانه بیست و نه سالگی... " هر زمان که کامپیوتر را روشن میکنم به من دهن کجی میکند. شاید دلم نمیخواسته در مورد بیست و نه سالگی ام بنویسم. هرچه به مرز سی سالگی نزدیکتر میشوم، هراسی بیشتر در ذهنم خانه میکند. هراس از اینکه سی سال گذشت و من این سی سال را چگونه زندگی کرده ام؟ نفس کشیده ام؟ خندیده ام؟ گریه کرده ام؟ افتاده ام؟ برخاسته ام؟

این بیست و هشت سال را خوب زندگی کرده ام با تمام فراز و نشیبهایش. نمیتوانم انکار کنم. زندگی اگر افتادن نداشته باشد، برخاستن معنایی ندارد، زندگی اگر اندوهی نداشته باشد، شادی ها و لبخندهایمان معنایی ندارد، زندگی یعنی اندوختن تجربه های سیاه و سفید، زندگی یعنی " نه" گفتن به آنچه همه در مقابلش سر تایید فرود آورده اند، و"آری" گفتن به انچه همه کتمان کرده اند.

بیست و نه سالگی برایم سرنوشت ساز ترین سن است. آغازی دیگر. با خود ده سال پیش عهد کرده بودم که باید تا سی سالگی ام تا مقطع دکترا درس بخوانم، باید فیلم بسازم و باید آینده ام را تضمین کنم با آنچه که می آموزم. باورمندم همه چیز را میشود از آدمی گرفت، اما انچه را اندوخته مغز و ذهن است را هیچکس نمیتواند از ما بگیرد. و من به قولی که به خود داده بودم وفا کردم و پای بند بودم. مگر در زندگی ارزشی والاتر از وفا و پایبندی به تعهدات وجود دارد؟ "وفای به عهد" واژگان زرینی است که باید به دیوارهای ذهن بشری آویزان شود.

چند سال اخیر در زندگیم سالهای مهمی بودند. سالهایی که به نوعی بزرگ شدم، تشکیل خانواده دادم، مسولیت پذیر تر شدم و روز مرگی هایم دیگر تنها متعلق به خودم نبودند. سالهای مسافرتهای پیاپی و شناختن مردمان و فرهنگهایی دیگر. هرچه بهتر شناختم، به همان اندازه هم نوع پذیری و احترامم به تفاوتها نیز بیشتر شد. از همان کودکی یاد گرفته بودم که به دیگران و داشته های بیشتر دیگران حسادت نکنم، و حالا در آستانه بیست و نه سالگی که خود بارها تیر حسادت و کینه توزی دیگران را خورده ام، باورمندم که حسادت کردن به دیگری نشان از حقارت و بی باوری به خویشتن است.

خداوند را همیشه شکر کرده ام به خاطر تمام موقعیتها و موفقیتهایی که نصیبم کرده است. جایی نوشته بودم: "من زن خوشبختی هستم که میتوانم فیلم بسازم و مسافرت کنم." و امروز در آستانه بیست و نه سالگی جریان این خوشبختی را در روح و جانم احساس میکنم. بابت این احساس خوب تا نهایت بی انتهایی ها متشکرم.

ورود به بیست و نه سالگی یعنی همین برای من: کار و تلاش بیشتر از گذشته، اندوختن تجربه و زندگی را به معنای واقعی کلمه زندگی کردن. واقف بودن به این امر که من زنی هستم خوشبخت در آستانه فصلی دیگر از زندگی ام، زنی که فیلم میسازد، مسافرت میکند، کتاب می خواند، می نویسد و در تنهایی اش اپرا گوش میدهد. زنی که با خودش و با اطرافیانش رو راست است، هر چند در این رو راست بودن بارها تاوان پس داده باشد. زنی که در هیچ بازی کثیف بشری شریک نبوده است. زنی که زنانگی اش را باور دارد و با صدای بلند در خیابان بی ریایی اش را از عمق دل می خندد. زنی که خود را دوست میدارد و ایچنین است که دیگران را هم میتواند دوست بدارد.

آمریکا...

toranjterme — Fri, 27 Apr 2012 21:28:44 GMT

روز تنبل...

toranjterme — Thu, 26 Apr 2012 18:52:00 GMT

امروز را میشود روز تنبل نام نهاد. حوصله و علاقه به انجام هیچ کاری را نداری. از صبح تا حالا شاید صد بار -زبگینف پریسنر- را گوش داده ای. پشت سر هم چای نوشیده ای و فقط نوشته ای. کلمات را به اسارت گرفته ای تا اعتراف نکنی که روز تنبل روزی طولانی است و گذرانش سخت.

گاهی دوست داشته ای برهنه در خیابان راه بروی، آهسته گام برداری تا خورشید بازیگوشی کند با رهایی ات. گاهی هم دوست داشته ای در تکه پارچه ای لاجوردی خودت را بپوشانی، آنقدر بپوشانی تا پنهان شوی از دید دنیا و خلق و آدمیانش. پارادوکس ها همیشه در تو دیوانگی را به اوج می رساند و تو ناچار و ناتوان از مقاومتی، گاه خود را به دست عریانی می سپاری و گاه به دست گمنامی و پنهان شدن در منتهای روشنایی ها.

نمیشود گفت یک روز تنبل چگونه روزی است. روز تنبل یک روز تنبل است، موهایت را شانه نمیزنی در این روز، به آینه خیره خیره نگاه نمیکنی، دوست نداری حتی پشه ای هم پر زند در حوالی افکار مغشوش ات و دلت عجیب میخواهد فقط خیره شوی به نا کجا نقطه ای که نهایتش تهی باشد و هیچ. یک روز تنبل پر است از افسونهای نهلیسمی و دغدغه های واهی از ماجراهای هر روز اتفاق افتاده در گوشه کنارها و مملو است از روزمرگی های زرد رنگ فراموش شده.

کتابی را بر می داری، ورق ورق می زنی و دلت را این جمله چنگ می زند: «یک دم، فقط یک دم، حس میکنی که در این دنیا تنهایی، و برای همیشه تنها خواهی ماند.«- پاساژها، والتر بنیامین-

یک روز تنبل یک روز آفتابی می تواند باشد، خورشید مغرورانه بدرخشد و دلش بخواهد تو را سرمست کند از انبوهی تابیدن، اما تو سر سپرده ی موریانه های مغزت باشی و خود را نسپاری به خواهش کوچک دلی تنها و بر آورده شدن خشنودیهای گاه و بیگاه.

گلها را آب میدهی، رز چینی فقط زمستانها گل میدهد. بی اختیار دستت را به پیشانی ات نزدیک میکنی و از ته دل آه می کشی. صداها را از خود دور میکنی، در چنین روزی باید فقط موسیقی شنید، فقط نوشت، کلمات را به اسارت گرفت و تمام دیوارهای سفید را دوست داشت.

روشنایی...

toranjterme — Sat, 21 Apr 2012 14:11:32 GMT

سیاهی به کناری می خزد. انگشتانت را در مسیر خنکای نسیم صبحگاهی تکان میدهی. دلت این روزها خواسته بود خورشید بالای سرت بدرخشد و اگر شوقی در او بر انگیخته میکرد افکارهای سرما زده، آغاز کند چرخیدن را. شاید دلت تنگ خورشید نبوده است از همان نخستین چشم گشودنها. شاید تمام بهانه ات ابدی شدن روز و روشنایی ست. سیاهی اگر در کنجی خانه کند، حتی زمستانی ترین حشرات هم میلی به زندگی نخواهند داشت. و آرزو عبث به دیروزها خواهد پیوست. روشنایی یعنی سادگی حضور. حضور میشود چون قاب کهنه نقاشی روزهای دیرین. زل میزنی و آنگاه نگاهت پرواز میکند، اوج میگیرد و لذت میبرد از تماشای سرنوشتهای تنیده شده در روز مره گی های خاکستری. دلت میخواهد بیشتر و بیشتر اوج بگیری، بیشتر از رهایی، بیشتر از پرواز و بیشتر از آزادی.

اندیشه های آدمی از چشمانش آویزان است گاهی و انگار هزاران سال است که همه کور شده اند و دل خوش نمیشود کرد به بیدهای آویزان. دل را جایی دیگر باید خوش کرد. شاید در کنار پرسه گنگ کبوتری از بی پروایی پرواز. اگر خواسته ای فریاد زنی واژه های مرده را، بس بیهوده انگاری ست که گلو هم آواز شود. خفگی طغیان میکند این روزها، زبانها بریده در کف دستان انسانهای سرگردان، به نهایت بی هویتی رسیده است. جنون همین است. زبانهای بریده، گوشهای کر، چشمان کور. و روشنایی وحشت زده میخزد به کناری، تا مگر شیون تولد کودکی دیگر از نسل انسان نشود ملالی جانکاه. نمیشود حتی دلخوش کرد به واژگان. فریبندگی تار تنیده است بر دور هر واژه ای که خواسته بود روزی به ذهنت بچسبد و در بی هنگام ترین هنگاهی از چشمانت آویزان شود.

آی انسان! برخیز. تکان میدهم دستانم را تا عبور را نظاره گر باشی در مسیر زندگی و گلایه نشود سایه بان قضاوت ظالمانه ات، که انسانها از کنار یکدیگر بی تفاوت می گذرند. هر عبور در گامهایم تفسیر میشود و می میرد در لحظه لحظه مکث زمان تا تو دوباره نفس کشی هوای سیاه و کدر سرنوشتهای معلق در برکت تهی از هر گونه مغفرتی را. تو دیوانه وار نفس کشیدن را دوست می داری ای انسان.

نسیمه...

toranjterme — Wed, 18 Apr 2012 03:31:00 GMT

فیلم " نسیمه ، خاطرات روزانه دختری مهاجر" به کارگردانی صحرا کریمی، جایزه بهترین فیلم کوتاه داستانی را از " آکادمی فیلم و تلویزیون اسلواکی" روز سه شنبه 17 آپریل آز آن خود کرد.

جایزه " آکادمی فیلم و تلویزیون اسلواکی" که معادل جایزه اسکار در امریکا است، یکی از مهمترین و معتبرترین جوایز سینمایی این کشور می باشد, که هر دو سال یک بار به بهترین فیلمهای ساخته شده در داخل جمهوری اسلواکی داده میشود. فیلم صحرا کریمی از بین دهها فیلم و به عنوان اولین کارگردان غیر اسلواکی توانست این جایزه را از آن خود کند.

فیلم " نسیمه، خاطرات روزانه دختری مهاجر" در سال 2010 به عنوان نماینده کشور اسلواکی به اسکار دانشجویی راه یافته بود.

مطالبی مربوط به این فیلم را می توانید در این سایتها بخوانید:

دویچه وله

کابل پرس

...

toranjterme — Wed, 28 Mar 2012 16:20:42 GMT

...و روزهای بد نیز گذشت. انسان با درد بزرگ می شود. و شاید تمام خوبی درد در همین باشد. سال نو همه تان مبارک باد.

...

toranjterme — Sat, 17 Mar 2012 01:42:00 GMT

در زندگی درد هایی است که روح انسان را از درون مثل خوره می خورند و میزدایند، این درد ها را نه می شود به کسی گفت و نه می توان جایی بیان کرد! (صادق هدایت)

شبانگاهان

تصمیمی...

toranjterme — Wed, 14 Mar 2012 03:40:00 GMT

تصمیمی گرفته میشود. نفس عمیق میکشی و بعد احساس میکنی در مقابل بیکرانی یک شنزار ایستاده ای. روزهای دیگر برای گریز از هجوم اندیشه های کابوسهای عریان، پناه می بری به قاب پنجره، زل می زنی به آخرین خطی که تصور میکنی در افق ادغام میکند امتداد نگاهت را. تصمیمی گرفته میشود، شانه هایت هر روز افتاده تر، آشکارا اعترافی است از باری که باید تا انتهای راه در کنار سنگینی سایه وحشتی سرد، همراهی کند روح سرگردانت را.

چشمهایت را می بندی. عبور میدهی جسمی متروک را از لابه لای تاریکی ها و میدانی دستان کوچکترین آرزوهایت هم نشانه ای نمیشود به سوی روزنه ای که روشنایی را نوید دهد. پایان معنای وسیعی نداشته است از همان آغاز. عمق درد در همین انتخاب بی انتخابی هاست. عمق ملال مبهم انسان همین گنگی تمام سرنوشت است، بی چاره گی، همان لعنتی برگزیدن مسیری و پیمودن و پیمودنی دیگر.

پ.ن: از همسرم به خاطر تمام مهربانی هایش تشکر میکنم. همیشه تصمیم های زندگیم رادیکال و صریح بوده اند و او همیشه با وجود اینکه حتی مقابل خواسته و میل او ایستاده ام، به من و تصمیم هایم احترام گذاشته است. در این روزهایی که همه حرف از زن و حق های پایمال شده زن میزنند، میخواهم از او، مرد زندگیم، تشکر کنم به خاطر همه چیز.

دخترکان مو سرخ...

toranjterme — Sat, 10 Mar 2012 14:59:54 GMT

باد که می وزد تجسم یک عبور در ذهنت حادثه روز میشود. حادثه ها چون روزها از پی هم نمی آیند، حادثه میشود گاه همان حس بی تدوام ماندن در مسیر سکون. مسیری پر از گامهای عمیق، گامهایی به ناچار کشیده شده در دایره زندگی. گامهایی با نقش پیمودن و رفتن و اصرار نورزیدن. قاب باید گرفت هر آنچه اصرار میشود در هیاهوی این دوران گریز. فریاد باید کرد هر واژه که در انتهای گلو سر خم کرده است با قار قار کلاغی سیاه در سپیده دم بلوغهای وحشی ذهنهای ناچار از بی ذهنی. سیاهی شومی را آبستن نبوده است از همان آغاز. سایه های افکارهای مصلوب شده بارها سیاهی را در چنگال تجاوز کهنگی ها محکوم کرده است. سیاهی شد نطفه تجاوز پوسیدن.

آی دخترکان مو سرخ! چشمه ها هنوز در انتظار آمدن های مستانه تان است. هنوز پشت دیوارها تشویش صبح نفس نفس میزند و حس یک نگاه شرم آلود پرنده را به پرواز وا میدارد، وادار باید کرد پرنده را به پریدن، نگاه برگ را به پاییز قاب باید گرفت، به دیوار آویخت تا مگر تجسم عبور، حادثه ای شود خوشآیند در زمستانی ترین روزهای آخر سال که از پی هم عبور کردند و تن ندادند به پیچیدگی ثانیه های سوگند نگاه های دفن شده از فرو ریختن آرزوهای سربی.

مرگ را در آب چشمه باید شست تا زندگی در کام اش گوارا مزه مزه شود، تا دخترکان مو سرخ دامنهای چیندارشان را در هجوم مستی های وحشی برقصانند. مرگ را میشود در حباب تنفس ادغام کرد تا رفتن بهانه لحظه های بی ثباتی کاشهایی خشم آلود نگردد و معمای سرنوشت آویزان نشود چون شبحی مقابل چشمانمان. فاصله کوتاه است. مسیرها نا هموار. تا صبحدم یک قدم مانده. باد وزیدن آغاز خواهد کرد، حادثه رخ خواهد داد.